1
May
Off

รู้ไว้ใช่ว่ากับ หนี้สาธารณะคืออะไร ?

หนี้สาธารณะอีกชื่อหนึ่งคือหนี้ของรัฐบาล เป็นหนี้ที่ผู้ดูแล คือ รัฐบาลกลาง , หน่วยงานปกครองส่วนท้องถิ่น , องค์กรของรัฐ รวมไปถึง รัฐวิสาหกิจ อีกทั้งยังรวมถึงการค้ำประกันหนี้สินของรัฐบาล โดยการเกิดขึ้นของหนี้สาธารณะ ของรัฐบาลทั่วโลกในส่วนใหญ่ มาจากการใช้นโยบายแบบขาดดุล คือ รายได้ของรัฐน้อยกว่ารายจ่ายของรัฐ จึงทำให้ต้องมีการกู้ยืมเพื่อนำมาชดเชยการขาดดุลในแต่ละรอบปีของงบประมาณ

การกู้เงินของรัฐบาล สามารถมีได้หลายแหล่ง โดยรัฐบาลอาจกู้เงินจากสถาบันการเงินภายในประเทศ เช่น

หนี้สารธารณะ

  • ธนาคารพาณิชย์
  • ธนาคารกลาง
  • สถาบันการเงินต่างประเทศ
  • องค์กรเอกชน
  • รัฐบาลต่างประเทศ
  • องค์กรทางการเงินระหว่างประเทศ เช่น กองทุนการเงินระหว่างประเทศ IMF , องค์การความร่วมมือระหว่างประเทศแห่งญี่ปุ่น Jica เป็นต้น

โดยประชาชนบางกลุ่มมักมองว่ารัฐบาลไม่ควรก่อหนี้สาธารณะ เนื่องจากหนี้สาธารณะ จะนำมาถึงความสูญเสีย รวมทั้งเสถียรภาพทางการคลังและการเงินของประเทศ และท้ายที่สุดแล้วก็จะทำให้ประเทศเกิดวิกฤติทางการเงิน หากแต่ในความจริงแล้วทัศนคตินี้ ก็ไม่เป็นความจริงเสมอไป เพราะถ้ารัฐบาลมีการบริหารจัดการที่ดี , มีวัตถุประสงค์ในการนำเงินไปใช้อย่างเหมาะสม ตลอดจนรักษาสัดส่วนหนี้ทั้งในประเทศและต่างประเทศให้อยู่ในระดับมาตรฐาน เพราะหนี้ในประเทศมีความยืดหยุ่นในการบริหาร อีกทั้งยังมีความเสี่ยงน้อยกว่าหนี้ต่างประเทศเยอะมาก เนื่องจากการที่รัฐบาลมีอำนาจรัฐเข้มแข็ง น่าเชื่อถือ หนักแน่น จะสามารถเจรจากับเจ้าหนี้ที่อยู่ภายใต้อำนาจรัฐได้ และยังสามารถหลีกเลี่ยงความผันผวนของค่าเงิน รวมทั้งสถานการณ์ของโลกจะเป็นไปอย่างไรก็ไม่ใช่ปัญหาหลัก นอกจากนี้ความสามารถอันชาญฉลาดในการบริหารสภาพคล่องตลอดจนหนี้สาธารณะ ยังเป็นเรื่องที่มีความสำคัญ ต่อการจัดอันดับความมั่นคงของประเทศ ที่จะช่วยทำให้ประเทศไทยของเรา สามารถจัดหาแหล่งเงินจากต่างประเทศได้ในอัตราดอกเบี้ยถูกลง

ในเรื่องการผิดนัดชำระหนี้สาธารณะ โดยเฉพาะอย่างยิ่งหนี้สาธารณะในต่างประเทศนั้น จัดเป็นเรื่องใหญ่มาก เพราะมันอาจนำมาซึ่งการถูกลดอันดับความน่าเชื่อถือของประเทศ ตลอดจนการส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อระบบเศรษฐกิจในภาพรวม จึงทำให้สถานการณ์ที่ย่ำแย่อยู่แล้วกลับแย่ลงมากไปอีก เพราะฉะนั้นเมื่อประเทศต้องประสบกับความเสี่ยง ในการจะผิดนัดชำระหนี้ หรือบริหารสภาพคล่องไม่ทันท่วงที วิธีที่นำมาแก้ไข คือ การขอกู้เงินจากแหล่งใหม่เพื่อนำไปใช้หนี้ให้เจ้าหนี้รายเก่า แต่ถึงอย่างไรก็ตามการกู้เงินจากแหล่งใหม่ โดยเฉพาะต่างประเทศในสถานการณ์อันย่ำแย่ มักถูกฝ่ายผู้ให้กู้ตั้งเงื่อนไขและต้องทำตามอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ อันเป็นพันธสัญญาให้รัฐบาลผู้กู้ต้องปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด เช่นมาตรการรัดเข็มขัด หรือการลดรายจ่ายในประเทศ เป็นต้น